Çocuklarda inatçılık

Merhaba dostlar, Hayata uyma ve uyuşmayı güçleştiren tepki şekillerinden birisi de "inatçılıktır". Kişinin belli ve kabul edilebilir bir neden olmadan bir hareketle ısrar etmesi, düşünce ve tutum davranışını değiştirmemesi haline "inat" denir.

İnatçı çocuk her şeyi ağırdan alır. Çantasını hazırlamaz, ağır giyinir, okula geç gider. Çalışmam demez ama masa başına geçip hiçbir şey yapmadan oturur. Bir şey söyleyince anlamamış gibi boş gözlerle bakar. Bu tutumlarıyla anne-babayı çileden çıkarırlar. Anne-baba ne yapacağını, nasıl yaklaşacağını bilemez. Dayak veya cezaya başvurur. Çocuğun değişmediğini görür, büsbütün kızar.

Çocuğun isteğine "hayır" demeden önce iyi düşünmeniz gerekir. İnatçılık yaptığı zaman neden böyle yaptığını sorun. Gösterdiği sebep ne kadar saçma ve yersiz olursa olsun, sabırla dinleyin. Kendinizi çocuğun yerine koyun. Şüpheleri, kaygılarını ve korkularını anlamaya çalışın. Kızmadan sabırla dinlediğinizi gördüğü zaman duygularını ifade etmeyi ve gerektiğinde kontrol etmeyi öğrenecektir.

İNATÇILIĞIN NEDENLERİ

İnatçı çocuğun genel tutumu çoğunlukla gergin anne-baba ilişkisinin bir sonucudur ve başlangıcı özerklik dönemine kadar gider. Annenin tuvalet eğitimi veya yemek konusunda çok katı ve ısrarcı oluşu çocuğu pasif direnmeye götürür.

Anne-çocuk arasında bu dönemde başlayan savaş başka alanlara da sıçrayıp sürüp giderse ortaya inatçı bir kişilik çıkar. Çok karışan, çok söylenen, ayrıntılar üzerinde çok duran bir anne, çocuğunu böyle bir savunma yoluna kolayca iter.

Çocuk kendisini bir birey olarak kabul ettirmek ister. Bunun içinde kendi isteklerini gerçekleştirmek için yetişkinlere hayır demekten zevk alır. Bu da inada yol açar.

İNATLAŞMA İLE BAŞA ÇIKMANIN YOLLARI

Çocuklarda inatlaşma her yaş döneminde görülür. Bağımsız bir birey olduklarının farkına varmaya başlamaları ve dünyayı keşfetme merakları bu inatlaşma sürecini tetikler. Çocukların bu süreçte ne istediklerini bile anlayamazsınız.

Örneğin; acıkmıştır ama evdeki yemeği yememekte direnir. Hamburger ister, hamburgerciye gidersiniz "ben bundan istememiştim ötekinden al" diye tutturur. Öteki menüden alırsınız başka bir bahane bulur vs. Birinizden biri yenik düşene kadar devam eder. Bunu düzeltmek veya kişide belirgin hale getirmemek için aşağıdaki tedbirlerin alınması uygun olacaktır.

*İnatçılık gösteren çocuğa karşı anlayışlı olunmalıdır.

*Diğer insanlarla ilişkilerinizde çocuklara kötü bir model olunmamalı, inatçı davranışlar gösterilmemelidir.

*Çocukların makul ihtiyaçları ertelenmeden yerine getirilmelidir.

*Çocuğunuzu mümkün olduğu kadar serbest bırakınız, sürekli ve gereksiz hareket serbestliğini daraltıcı davranışlarda bulunmayınız.

*Çocuğun inatla karşılaştığı bir durumu, onun seveceği bir durumda yapılıyormuş gibi gösteriniz. Bu çocuğa yumuşatıp, Mesela; süt içmeyen çocuğa "sütünü fincandan mı yoksa kırmızı bardaktan mı içersin?" gibi sözler sizi başarıya ulaştırabilir.

*Taşkınlık yapan inatçı çocuğa, ağır ceza vermeyiniz ve dövmeyiniz. Her şeyden önce bu durumda soğukkanlılığınızı korumaya çalışın. Derin bir nefes alın ve içinizden "O sadece bir çocuk" deyin. Öfkeli bir tavır takınmayın, yumuşak ve uzlaşıcı bir ses tonuyla konuşmaya özen gösterin.

Kesinlikle başarısız olacağınızı düşünmeyin. İstediği bir şeyi neden yapamayacağınızı basit bir şekilde açıklayın ve bu açıklamayı yaparken mutlaka bu durumdan dolayı ne kadar üzgün olduğunuzu belirtin. Onun istediği şeyi sizinde istediğinizi ama koşulların buna izin vermediğini söyleyin. Duygularını paylaştığınızı bilmek onu hem rahatlatacak, hem de sizi ona karşı sürekli engeller koyan bir düşman olarak görmesini engelleyecektir. Ona kararlı ve tutarlı, fakat mutlaka sevecen bir tavırla yaklaşın. Önce "hayır" dediğiniz bir şeye sonradan "evet" derseniz çocuğunuz bunu size karşı sürekli kullanmaya başlayacaktır. Başka zaman ve durumlarda siz pes edene kadar da sizinle çatışmaya devam edecektir. Ona gerekli açıklamaları yaptıktan, üzgün olduğunuzu söyledikten ve bu konuda kararlı olduğunuzu hissettirdikten sonra biraz zaman tanıyın. Bir süre sonra yeniden istediğini elde etmek konusunda sizinle inatlaşmaya başlarsa hiç tepki vermeyin birkaç denemeden sonra vazgeçecektir. Sağlıklı kalın.