Günümüzde iş ya da özel yaşamı daha kaliteli bir hale getirmek amacıyla kullanılan Japonya’nın en popüler tekniklerinden 5S metodu aynı zamanda birçok şirkette verimliliği artırmak için kullanılıyor.
Bazen 5s veya Five S olarak anılan 5S, bu sistemin adımlarını açıklamak için kullanılan beş Japonca terime karşılık gelir. Her terim bir S ile başlar. Japonca’da beş S; Seiri, Seiton, Seiso, Seiketsu ve Shitsuke’dir. Türkçe karşılığı ise; sınıflandır, düzenle, temizle, süreklilik ve disiplindir.
Metot ilk olarak 1960’lı yılların başında uygulandı.
Metodun en önemli özelliği öncesinde uzun uzun hazırlıklara ihtiyaç duymaması ve oldukça pratik şekilde uygulanabilmesidir. Metottan daha verimli şekilde faydalanabilmek adına düzenli şekilde uygulamak önemlidir.
5S metodunun ilk halkası olan Seiri, gerekli olmayan eşyaların farklı bir bölüme ayrılmasına dayanır. Bu bölümlemenin amacı eşyaları daha rahat gözden geçirme fırsatını bulmaktır. Aşırı derecede yer kaplayan ve aslında hiçbir şeye yaramayan eşyalar bir tarafa ayrılır. Kişinin burada eşyalarla duygusal bir bağ kurmaması, daha radikal yaklaşması önemlidir. Bir eşyanın işlevselliğini ölçemiyorsanız, onun en son hangi dönemde kullanıldığını düşünmelisiniz. Uzun süredir kullanmadığınızı fark ettiğiniz bir eşyanız varsa bir an önce ondan kurtulmalısınız. Bu durum bir sonraki adımda, eşyaların yeni yerleri konusunda size rehberlik edecektir.
Seiton adı verilen 2. halka, tamamen organizasyonu ifade eder. Burada olması gereken şey, var olan eşyaların doğru bir şekilde yerleştirilmesidir. Çok daha önemli olan eşyaları daha yakın yerlere koymak, erişim açısından bir avantaj sağlar. Sınıflandırma mantığı düzen açısından size büyük bir rahatlama getirir. Bir şeyi ararken harcadığınız enerjiyi minimum düzeye çekeceğinizi unutmayın. Ayrıca stres ve zaman kaybı gibi unsurları da devre dışı bırakmış olursunuz. Özetle Seiton, sınıflandırma yöntemiyle bir eşyaya daha kolay ulaşmayı amaçlar.
Japon 5S metodunun 3. halkası olan Seiso, doğrudan temizliğin aktif şekilde yapıldığı aşamadır. Çalışma bölgesindeki kirlerin temizlenmesi ve geniş kapsamlı bir hijyen çalışmasının yapılması temel gayedir. Buna ilave olarak temizlik esnasında da oluşan kirliliğin nedenleri saptanmalıdır. Bu nedenleri ortadan yok etmek de bir sonraki Seiso aşamasının daha kolay geçmesini sağlayacaktır.
4. halkası olan Seiketsu aşamasında, anormal detaylar analiz edilir. Birbiriyle bağlantılı olan sorunların merkezi bulunur ve uygun bir çözüm aranır. Olası karışıklıkları önlemek amacıyla temizlik eyleminin sürekli olarak yapılması gerektiğini hatırlatır.
5S metodunun 5. ve son halkası olan Shitsuke, disiplini ifade eder. Hedef, belirlenen kurallar bütününe sadık kalabilmektir. Şu ana dek bahsettiğimiz dört kural, belli bir disiplin çerçevesinde uygulanmadığı sürece anlamsızdır. Yapılan işlerin devamlılığı açısından bu tip bir öğretinin varlığı şarttır.(Alıntıdır)
Denemeye değer bir sistem…
Hadi size kolay gelsin…
Sevgiyle kalın…